सर्वसामान्य नामादिशब्दव्युत्पत्तिकोश

चोथा १ [ चोतः = चोथा (भिजलेलें फडकें वगैरे) चुत् भिजणें ]

-२ [(कोंडा, धूळ) तुस्तः = चुत्थ: = चोथा ]

-३ [ श्चोतः = चोथा ]

-४ [ चुस्त chaff = चोथा ]

-५ [ चुस्तः = चुथ्या = चोथा ] (भा. इ. १८३६)

चोदणें [ चोदन ] (चोलणें पहा)

चोपडें [ चतु:पद्रं = चउपडें = चोपडें ] (भा. इ. १८३६)

चोमडा, चोमडी [ चुंदा ( Procuress ) = चोमडा, चोमडी ]

चोर [ चतुर = चउर = चोर ] चोर म्ह० शहाणा. अरे चोरा ! कोठें लपला होतास ? असें लहान मुलाला प्रेमानें बोलण्यांत चोर ह्या शब्दाचा अर्थ चतुर असा आहे. (ग्रंथमाला)

चोरा वर मोर १ [ चतुरं परि मुखरः ] चतुर परंतु मुखदुर्बळ मनुष्यावर वक्तृत्वसंपन्न मनुष्याचा पगडा बसतो.

-२ [ चतुरस्य उपरि मधुरः = ( चउर ) चोर व ( महुर ) मोर] चोरा वर मोर म्हणजे चतुरा हून मधुर व्यक्ति श्रेष्ठ. चतुर इष्ट पण मधुर इष्टतर.

चोरी [ चौरिका (पंचतंत्र ) = चोरी ]

चोलणें [ चोदन = चोदणें = चोलणें ] (भा.इ. १८३२)

चोळखण [ चुल्लिक्षणः = चोळखण ] चुल्लि म्हणजे मोठा दिवाणखाना. चोळखण म्हणजे मोठा खण.

चौकडी [ चतुष्कटि: ] (ज्ञा. अ. ९ पृ. ६४ )

चौकस [क्रुश् १ आव्हाने, रोदने. चोक्रुश्य = चौकस, चोकस ] ( धा. सा. श. )

चौचाल [ चतु:शाला = चउचाल = चौचाल ] एक शाला म्हणजे घर धरून न राहतां, चार घरें जी स्त्री हिंडते ती चवचाल स्त्री.

चौरस [ चतुरस्र = चउरंस = चौरस ] all-round.

चौवड [ चतुष्पदा ] (दुवड पहा)

चौसा [चतुर्वषीयः = चौसा ]

च्छू ! [ श्वन् ! = च्छूं= च्छू ] कुत्र्याला बोलावितांना किंवा पाठवितांना श्वन् म्हणून संबोधन संस्कृतांत करीत. त्या संबोधनाचें मराठी अपभ्रष्ट संबोधन च्छू आहे. संबोधना खेरीज मराठींत च्छू या शब्दाची दुसरी विभक्ति नाही.

Joomla! Debug Console

Session

Profile Information

Memory Usage

Database Queries